Subsidieregeling landschapselementen

Het Deltaplan Biodiversiteitsherstel is een gezamenlijk initiatief, waarin boeren, burgers, natuurorganisaties, kennisinstellingen, overheden en bedrijven intensief samenwerken om biodiversiteitsverlies in Nederland in 2030 om te buigen naar herstel.

Klik hier bij interesse

Samen met Landschapsbeheer Friesland, Stichting Heg en Landschap, Woudstra’s Pleats en meerdere Friese agrarisch collectieven zijn we in Friesland bezig met de aanleg van landschapselementen in het landelijk gebied. Doel is het herstel van de groenblauwe dooradering om daarmee het leefgebied voor erf- en boerenlandvogels te verbeteren. Het project heeft tot nu toe geresulteerd in de aanplant van:

  • 15,5 km struweelhaag
  • 13,6 km voederhaag
  • 1.109 solitaire bomen
  • 830 hoogstam fruit- en notenbomen
  • 2,7 ha boomweide

Daarnaast is er nog een aantal poelen en natuurvriendelijke oevers aangelegd.

Al deze elementen zullen bijdragen aan een toename van de biodiversiteit in de provincie. In het plantseizoen '26 - '27 is er nog een mogelijkheid om elementen aan te leggen. Belangstelling? Vul dit formulier in en we nemen contact op.

Beschikbare landschapselementen

Voederhaag

Een voederhaag heeft een dubbele functie, het biedt zowel voordelen voor het landschap en de biodiversiteit als de gezondheid van het vee. In open landschappen heeft het de voorkeur om een voederhaag rondom of in het verlengde van het erf te plaatsen. 

Let op: De eerste 5 jaar moet de voederhaag afgerasterd worden zodat het de kans krijgt om te ontwikkelen. Insteek is om de voederhaag vrij uit te laten groeien en maximaal 1x per jaar na het broedseizoen bij te snoeien. Na 5 jaar is de voederhaag veekerend.

Struweelhaag/-rand

Een struweelhaag is een vrij liggend, lijnvormig landschapselement van minimaal 25 meter lang, met een aaneengesloten opgaande begroeiing van inheemse (autochtone), overwegend doornachtige, struiken. Daarmee heeft een hoge waarde voor de biodiversiteit. De hagen bieden dekking en nestgelegenheid voor vogels en vlinders vinden er voeding en een plek om hun eitjes af te zetten. Van oudsher hebben heggen en hagen de functie van veekering en perceelscheiding. 

Erfbeplanting

Boerenerven vormen, met name in de open klei- en veenweidegebieden, een belangrijk leefgebied voor soorten die afhankelijk zijn van struweel en bomen. Soorten als de spotvogel, grauwe vliegenvanger, boerenzwaluw en ringmus komen van oudsher veel voor op boerenerven in Friesland. Door de schaalvergroting en intensivering van de landbouw is veel geschikt leefgebied rondom boerenerven verdwenen. Hoogstamboomgaarden, struwelen en ruige overhoekjes zijn voor een groot deel verdwenen. In het project is er de mogelijkheid voor de aanleg van erfbeplanting, bestaande uit hoogstam fruit- en notenbomen, solitaire bomen en struweel, waarbij in het project minimaal 25 meter struweelhaag op het erf moet worden aangeplant.

Solitaire bomen

Solitaire bomen (zoals: els, iep, beuk, eik, veldesdoorn) of een knotbomenrij moeten worden aangeplant met een plantafstand van (min.) 8 meter.
N.B.: solitaire bomen kunnen niet als los element worden aangevraagd, maar alleen i.c.m. een voeder-/struweelhaag van min. 25 meter lengte.

Boomweide

In het project is er de mogelijkheid om een boomweide/ hoogstamboomgaard aan te planten. Hoogstamboomgaarden hebben een hoge landschappelijke waarde, en waren van oudsher veel aanwezig op en rondom boerenerven.

Voorwaarden vanuit het project:

  • Keuze uit hoogstam noten- en fruitbomen
  • Locatie passend in het landschap
  • Dichtheid van 100 bomen per ha- hoogstam, max 1,5 ha, maat 10-12
  • Minimale oppervlakte 800 m2 (8 bomen)
  • Te combineren met het inzaaien van een autochtoon bloemrijk mengsel
  • In combinatie met extensief graslandbeheer (permanente/intensieve beweiding met vee niet toegestaan)

Bosje

Een bosje bestaat uit struweel (bosplantsoen), met een plantdichtheid van 1 plant per m2. Hierbij kan worden gedacht aan het aanplanten van een overhoekje.